Digoin, stad van kanalen, sluizen en le Pont Canal sur la Loire

Digoin is een mooie oude stad in het zuidwesten van de Bourgogne, liggend aan de Loire met in het centrum de église waar een ooievaarspaar iedere zomer een nest op de toren heeft. De stad heeft de bijnaam ‘fille de Loire’ dochter van de Loire.

Digoin is gebouwd op een kruispunt van waterwegen: vijf rivieren en drie kanalen kruisen Digoin.

Bekend is het uit 1838 stammende aquaduct over de Loire, het Pont-Canal sur la Loire, met een lengte van 243 meter. De Loire is hier niet bevaarbaar en heeft daarom een lateraal kanaal naast zich gekregen. In Digoin kruist dit Canal latéral à la Loire de rivier de Loire dankzij het aquaduct.

Digoin
onbevaarbare Loire

Omdat de Loire hier niet bevaren kan worden, is er een prachtige flora en fauna bewaard gebleven. De Loire wordt wel gezien als de laatste wilde rivier van Europa.
Verder is Digoin bekend om zijn keramiekmuseum en zijn er winkels waar hedendaagse keramiek te koop is. Een dorp om doorheen te slenteren, boottochten te laten beginnen en heerlijk te lunchen of dineren op een terras aan de Loire.

Digoin
de Loire met haar oevers, op de achtergrond huizen van Digoin


Digoin als het eiland van Charolais

Digoin wordt omgeven door rivieren en kanalen. Om in het hart van de stad te komen, moet je altijd een brug over. Vandaar dat Digoin ook wel het eiland van Charolais genoemd wordt.
De rivieren Loire, Bourbine, Vouzance, Arronce en Arroux en de beroemde kanalen Canal du Centre, Canal Latéral à la Loire en Canal de Roanne à Digoin, komen uit in Digoin (de rivier Bourbince mondt in Digoin uit in de Arroux, terwijl de Arroux uitmondt in de Loire).

Pont Canal sur la Loire


Geschiedenis van Digoin

De geschiedenis en de economische ontwikkeling van de stad zijn altijd nauw verbonden met de Loire en kanalen.

In de Gallo-Romeinse tijd is Digoin al een belangrijk kruispunt van rivieren. Ook in de daarop volgende eeuwen is het water voor Digoin belangrijk als een centrum van doorvoer van goederen. de stad is in de Middeleeuwen nog maar een klein dorp dat vooral bewoond wordt door boeren en zeelieden.
In de 15de en 16de eeuw lijdt Digoin, net als heel Frankrijk, onder de godsdienstoorlogen en verliest veel van haar inwoners.
De volgende eeuwen leeft  Digoin op het ritme van de rivieren en wordt een belangrijke stad aan de Loire. 
De meeste huizen zijn gebouwd langs de waterkant van de rivier de Loire.

1808

16 mei van dit jaar is een zwarte dag in de geschiedenis van Digoin, er vindt er een dodelijk ongeval plaats op de sloopplaats van de abdijkerk. Bij de sloop van een pijler valt een blok steen naar beneden en doodt monsieur Dunion, een van de arbeiders. Als gevolg van dit ongeval zullen alleen nog buitenlandse arbeiders in dienst genomen worden. Hoe bizar!

centrum van Digoin

Digoin in de 19e eeuw

In de 19e eeuw worden de kanalen gebouwd. De kanalen zijn een belangrijke troef in de ontwikkeling van de stad. Transport wordt steeds belangrijker. Daarnaast ontstaat de keramiek, die zo kenmerkend gaat worden voor Digoin. de stad wordt groter en krijgt meer inwoners. Het zijn de jaren van economische bloei en steeds meer bedrijfjes gaan zich hier vestigen.

De kanalen van Digoin

Drie grote en belangrijke kanalen die bij Digoin liggen zijn: Canal de Roanne, Canal du Centre en het Canal latéral à la Loire
Om de grote rivieren de Saône, de Loire en de Yonne met elkaar te verbinden, zijn het Canal du Centre en het Canal de Bourgogne aangelegd.

In de 18e en 19e eeuw wordt hard gebouwd aan het kanalenstelsel. Via tientallen sluizen worden de hoogteverschillen overwonnen en de verschillende rivieren met elkaar verbonden. De aanleg van deze kanalen is een belangrijke stap in de ontwikkeling van de stad. Er ontstaan woonwijken, het ontwerpen en de fabricage van keramiek heeft zich gevestigd in Digoin aan de Loire. Ook andere bedrijven vestigen zich in Digoin. De stad beleeft een economische bloeitijd.

Toch heeft het transport over de kanalen niet lang standgehouden. Het transport viel in de zomer regelmatig stil vanwege te lage waterstanden, waardoor de vracht uit de schepen moest worden overgeladen. De grote schepen die de Loire en de Saône bevoeren waren te groot voor de kanalen.
Het kanalensysteem met zijn hoge vaartarieven en lage transportsnelheid wordt met de opkomst van het spoor steeds minder belangrijk.
Het kanalenstelsel is tegenwoordig in ere hersteld en het domein van pleziervaartuigen en rondvaartboten geworden.

foto: Wikipedia
foto: Wikipedia
foto: Wikipedia

 

In de jaren dertig van de vorige eeuw worden het Canal de Roanne en het Canal du Centre met elkaar verbonden door de beroemd geworden Pont Canal sur la Loire.

Pont Canal sur la Loire


Canal de Roanne à Digoin

De bouw van het Canal de Roanne à Digoin begint in 1831 en wordt in 1838 gelijktijdig met het Canal latéral à la Loire geopend. Canal de Roanne loopt vanaf Digoin naar het zuiden tot aan de haven van Roanne, terwijl het Canal latéral à la Loire 196 km naar het noorden loopt tot aan het Canal de Briare.

Digoin
Canal de Roanne à Didoin, bij de haven van Roanne. De spoorlijn is hier nog in aanbouw.

Canal de Roanne loopt met ruim 55 km helemaal parallel aan de Loire en telt 10 sluizen. Het hoogteverschil tussen beide steden is 37 meter. Dit kanaal heeft de bijnaam ‘Canal tranquille’. Parallel aan het kanaal kun je heerlijk fietsen op het oude jaagpad dat nu de Voie Verte is.

een van de sluizen in het Canal de Roanne à Digoin
de voie verte loopt langs het Canal de Roanne


Canal du Centre

Canal du Centre is het meesterwerk van Émiland Gauthey uit Châlon sur Saône en het oudste van de Bourgondische kanalen.
Dit kanaal ligt tussen Digoin en Chalon-sur-Saône en loopt onder andere door de steden Paray-le-Monial en Montceau-les-Mines.

Na aanleg zijn de Middellandse Zee via de Rhone en de Saône en de Atlantische Oceaan via de Loire met elkaar verbonden en heeft Frankrijk een doorgaande vaarroute.

In 1767 maakt Gautyey plannen voor een kanaal tussen rivieren de Loire en de Saône. Canal du Centre verbindt het Canal latéral à la Loire in Digoin met de Saône in Chalon-sur-Saône. Hiermee ontstaat tevens een open verbinding met de Rhône. 
Het Canal du Centre, met een lengte van 112 km, werd ook wel Canal du Charolais genoemd. Tien jaar is er nodig voor de constructie van dit kanaal, het wordt geconstrueerd tussen 1783 en 1793 en is het oudste kanaal van de Charolais. Er is nu een belangrijke waterweg tussen Het Kanaal en de Middellandse Zee gerealiseerd. 

Twee eeuwen eerder waren er al ideeën voor dit kanaal ontstaan. Strabon wilde een verbinding tussen de Loire en de Saône. Koning François I had er echter nog geen belangstelling voor. In 1555 komt Adam de Craponne, een Frans ingenieur, (bij Arles is het Canal de Craponne naar hem genoemd) met een veel gedetailleerder plan. Pas aan het begin van de daarop volgende eeuw geeft koning Louis XVI ingenieurs de opdracht verkennende werkzaamheden uit te voeren. Maar ook nu komt het niet tot realisatie van het kanaal.

Op 31 januari 1776 wordt het project eindelijk weer opgepakt door Emiland Gauthey en het project wordt op 8 mei 1783 officieel aan hem toegewezen. Een maand later starten de werken, de eerste steen wordt in 1784  gelegd door de Prince de Condé. Gauthey kiest een route door de valleien van de Loire en Saône. 
Het gaat goed tot in 1788 een aanval van dysenterie, daarna de Franse Revolutie en vervolgens hevige overstromingen van de Loire de werken ernstig vertragen. Toch wordt het kanaal drie jaar later voltooid. 

 

In 1791 is het Canal du Centre dus af, maar toch worden er nog geen schepen toegelaten. Het kanaal is nog niet voldoende gevuld om bevaren te kunnen worden. Ook lekkages in het kanaal maken het waterniveau onvoldoende. Na verscheidene reparaties worden in januari 1793 de eerste schepen toegelaten. Het is nu voor de eerste keer mogelijk om van het noorden naar het zuiden van Frankrijk te varen.

Het nieuwe kanaal brengt nieuw leven in de omgeving, al snel krijgen de oevers veel bewoners en ontstaan er dorpen langs het kanaal. Het grootste deel van zijn verkeer dankte het kanaal aan de koolmijnen in Montceau-les-Mines.

Oorspronkelijk bevat het Canal du Centre tachtig sluizen, om het hoogteverschil van 78 meter naar de Loire en 131 meter naar de Saône te overbruggen. Later is het aantal sluizen verminderd.

In de jaren ’80 neemt het vrachtverkeer sterk af en wanneer in 2000 de laatste koolmijnen sluiten, gaat het Canal du Centre voornamelijk door de pleziervaart gebruikt worden.

Digoin
oude kaart van de Loire en Canal du Centre (Canal du Charolais)

Canal latéral à la Loire

De rivier de Loire is de langste en meest onstuimige rivier van Frankrijk en in dit deel van Frankrijk niet bevaarder. De Loire wordt wel gezien als de laatste wilde rivier van Europa. Vanwege die onbevaarbaarheid van de Loire is hier een lateraal (aan de zijkant) kanaal parallel aan de Loire gegraven: Canal latéral à la Loire. In Digoin kruist dit Canal latéral de rivier de Loire dankzij het bekende aquaduct Pont Canal sur la Loire.

Aan het Canal latéral à la Loire is zestien jaar gegraven en wordt in 1838 geopend. Opdracht hiervoor is al in 1822 gegeven aan de Compagnie des Quatre Canaux. De Loire kent veel ondiepe delen en de watertoevoer was niet altijd voldoende. Dit gaf problemen voor de scheepvaart. In eerste instantie lag het kanaal gepland aan de rechteroever van de Loire, maar onder andere bij Nevers was hier niet voldoende ruimte voor, dus kwam het kanaal aan de linkeroever te liggen.
Het kanaal loopt met een lengte van 196 km van Digoin (Canal du Centre) tot aan Briare (Canal de Briare). Op het traject zijn 37 sluizen. In Digoin sluiten het Canal latéral à la Loire en het Canal du Centre op elkaar aan.

Pont Canal sur la Loire à Digoin

Pont Canal sur la Loire

Aan het aquaduct Pont-Canal sur la Loire is vier jaar gewerkt, van 1834 tot 1838. Pont-Canal sur la Loire, met een lengte van 243 meter, strekt zich met elf bogen uit over de Loire en vormt de verbinding tussen het Canal latéral à la Loire en het Canal du Centre. Het wordt uitgevoerd in opdracht van ingenieur Julien, het is architectonisch gezien een heel bijzondere werk.

Vanaf deze brug heb je een adembenemend uitzicht over de Loire. Je kunt er lopend of per fiets over en natuurlijk per boot. 


Fietsen langs de kanalen van Digoin

 Parallel aan het Canal de Roanne à Digoin kun je heerlijk fietsen op het oude jaagpad dat nu de Voie Verte is. Ook langs het Canal du Centre lopen goede fietspaden.

In het boek Fietsen in Bourgondië vind je mooie routes die goed en informatief beschreven zijn.

Flora en fauna in en langs de Loire

De Flora en fauna van de Loire behoort sinds het jaar 2000 tot de wereld Erfgoedlijst van de UNESCO. Langs de oevers van de Loire zijn bijzondere natuurgebieden ontstaan én bewaard gebleven, juist omdat deze rivier zo slecht bevaarbaar was. Er liggen zandgebieden en weides met een veelheid aan flora en fauna. De ‘forêts alluviales’ zijn ooibossen die zijn ontstaan op plekken waar de rivier geregeld overheen stroomt.

Vele vogelsoorten als ganzen, ooievaars, witte reigers (zie foto) en zwanen hebben bij de Loire hun habitat en overwinteren hier. Andere soorten, zoals kraanvogels, gebruiken het gebied als halteplaats tijdens hun trek naar het zuiden.

de Loire met prachtige flora en fauna


Céramique de Digoin

Digoin kende in het verleden bekende keramiekfabrieken. Helaas konden zij niet op tegen de hedendaagse ontwikkelingen en in mei 2014 moest een van de laatste fabrieken, le Digoin Céramique, haar poorten sluiten. Het is de moeite waard een rondleiding door de fabriek van Digoin Céramique mee te maken. Reserveren doe je bij het Office de Tourisme.

Nog één fabriek kon blijven bestaan door de productie van servies voor de horeca. Deze Sarreguemines heeft aan de Rue de la Faïencerie een winkel die je kunt bezoeken: www.sarreguemines-museum.eu
Het bedrijf Manufacture de Digoin heeft aan de Rue de la Verre een fabriekswinkel.

Musée de la Céramique de Digoin

In het gebouw waar ooit het politiebureau was gevestigd, bevindt zich nu het Musée de la Céramique. In veertien zalen ontdek je dit erfgoed van Digoin, van de Gallo-Romeinse periode tot aan het keramiek dat in de 18e eeuw werd gefabriceerd in de keramiekfabrieken. In een bijbehorend winkeltje kun je ook keramiek kopen.

Het is geen museum om met (kleine) kinderen naar toe te gaan, de keramiek staat nogal vol en kwetsbaar opgesteld.

musée ceramique Digoin

Het museum aan de Rue Guillemot bezoek je voor €6 pp, kinderen €3
www.musee-ceramique-digoin.com


Église Notre-Dame de la Providence van Digoin

De kerk van Digoin is een 19e eeuwse kerk in Romaans-Byzantijnse stijl. Deze kerk moest de oude Romaanse kerk uit de 11e eeuw vervangen, deze kerk was te klein geworden. Maart 1869 wordt de laatste mis in de oude kerk gevierd en wordt gestart met de bouw van de nieuwe kerk. Deze kerk wordt grotendeels op het oude gebouw neergezet. Al snel staan de nieuwe buitenmuren, gevolgd door de zuilen met hun kapitelen, en de deuren met hun timpanen. In 1891 is het werk al voltooid en wordt de kerk op 7 juni 1892 door kardinaal Parreaud, de bisschop van Autun, ingewijd met de naam Saint-Georges. Op 15 februari 1867 ontving priester Lapulus, de vicaris van de kerk, en anonieme brief met het verzoek de kerk Notre-Dame-de-la-Providence te noemen. Pas in 1946 kreeg kanunnik Rolland vauit Rome een antwoord dat de kerk onder bescherming van Notre-Dame-de-la-Providence (onze vrouwe van de voorzienigheid) viel.

De kerk is ontworpen door DelleJogna, architect uit Charolles en valt op door de afwisseling van volvische stenen (grijs) en kalksteen (wit) in de boog van de beuken. Aan de buitenkant vind je veel decoratie motieven.

église Notre-Dame de la Providence

De tympanen en kapitelen van de gevel zijn tussen 1976 en 1978 gebeeldhouwd op initiatief van pater Rhéty.
Het tympaan heeft drie hoofdthema’s: de roep van God, de bruiloft in Kana en de Emmaüsgangers. In het keramiekmuseum van Digoin vind je een verkleind model van het tympaan.

Het hoofdtympaan boven de middelste deur heeft aan de rechterkant een opvallend figuur: de figuur van een kok. Het is een eerbetoon aan de grote chef-kok Alexandre Dumaine, geboren in Digoin en een van Frankrijks grootste gastronomen uit de 20e eeuw. Hij wordt hier opgevoerd als ‘maitre’ op de bruiloft te Kana. Dumaine was chef-kok van het drie-sterren restaurant in Saulieu in de Côte-d’Or, in het oosten van de Bourgogne. Alexandre Dumaine heeft de bijnaam ‘ Roi des Cuisiniers’ gekregen. Vanaf zijn pensioen was Dumaine weer inwoner van Digoin.

Digoin
bruiloft te Kana met rechts Alexandre Dumaine als 'maître'

Tegelijk met de bouw van de église de Notre-Dame-de-la-Providence wordt in de Rue Saint-Nicolas (tegenwoordig Rue Maynaud) met de planken een kerk gebouwd met dezelfde afmetingen als de oude kerk aan de Place de l’Église.

ObservaLoire van Digoin

Het ObservaLoire ligt naast de Pont-Canal sur la Loire. In dit modern opgezette informatiecentrum ontdek je veel over de waterbouwkundige werken en over de wereld in en op de Loire. In vier expositiezalen vind je thema’s als de kanalen, aquaducten, vissen en vogels, scheepvaart en nog veel meer over het leven in en langs de Loire. De Salle sous l’eau geeft je een kijkje in het onderwaterleven van de Loire. Daarnaast is er ook altijd een tijdelijke tentoonstelling met interessante thema’s.
Als je meer wilt weten over de Loire in al haar facetten, is het de moeite waard om dit informatiecentrum te bezoeken.
Een bezoek aan ObservaLoire kost €5 voor een volwassene, voor een kind betaal je €2,50.
www.observaloire.com

het ObservaLoire aan de oever van de Loire
Digoin
een ooievaarspaar heeft ieder jaar een nest op de toren van de Notre-Dame in Digoin

Boottochten vanuit Digoin

Digoin
boottocht over le Pont Canal sur la Loire

Bateau de ville biedt de mogelijkheid tot verschillende betaalbare boottochten. Tijdens deze rondvaarten krijg je veel uitleg over de kanalen en rivieren, bruggen en sluizen van Digoin.
www.croisiere-digoin.fr

Wil je liever zelf aan het roer staan? Les Canalous heeft de mogelijkheid voor een meerdaagse riviercruise of om een boot voor een halve of hele dag te huren.
www.canalous-bourgogne.com/fr

bronnen

Digoin
Pont Canal sur la Loire
huis in bourgogne

Huis huren?

Geïnteresseerd in een vakantiehuis in deze omgeving?